Paleis Schönbrunn, Wenen: Keizerlijke Pracht en Parkensemble

Paleis Schönbrunn diende als de belangrijkste zomerresidentie voor de Habsburgse monarchie. De naam, wat 'mooie lente' betekent, is afgeleid van een artesische bron die het hof van water voorzag. Het paleis is een belangrijk architectonisch, cultureel en historisch monument in Oostenrijk, met een geschiedenis die meer dan 300 jaar omspant.

In 1569 verwierf keizer Maximiliaan II van het Heilige Roomse Rijk een uiterwaard nabij de rivier de Wien. Hij gaf opdracht deze te omheinen voor gebruik als koninklijk jachtgebied, bevolkt met diverse wilde dieren zoals fazanten, eenden, herten en zwijnen. In een apart gedeelte werden ook exotische vogels gehouden en er werden visvijvers aangelegd.

Paleis Schönbrunn, in zijn huidige vorm, werd gebouwd en uitgebreid verbouwd tussen de jaren 1740 en 1750 tijdens het bewind van keizerin Maria Theresia, die het landgoed als huwelijksgeschenk ontving. Later gaf Frans I opdracht tot een herinrichting van de buitenkant van het paleis in neoklassieke stijl.

Keizer Frans Jozef, die de langste regeerperiode van alle Oostenrijkse keizers had, werd geboren in paleis Schönbrunn en bracht er een aanzienlijk deel van zijn leven door. Hij stierf uiteindelijk in het paleis op 21 november 1916.

Na de val van de Habsburgse monarchie in november 1918 werden paleis Schönbrunn en het omliggende terrein eigendom van de nieuw gevormde Oostenrijkse Republiek. Het werd vervolgens bewaard en onderhouden als museum.

Paleis Schönbrunn liep schade op door bombardementen van Amerikaanse vliegtuigen in februari 1945. Tijdens de geallieerde bezetting van Oostenrijk (1945-1955) werd het paleis gevorderd om te dienen als kantoorruimte voor de Britse delegatie bij de geallieerde commissie voor Oostenrijk en als hoofdkwartier voor het Britse militaire garnizoen in Wenen.

Na de heroprichting van de Oostenrijkse Republiek in 1955 werd Paleis Schönbrunn opnieuw volledig toegankelijk als museum. Het blijft een belangrijke locatie en wordt soms gebruikt voor belangrijke staatsgebeurtenissen.

Sinds 1992 zijn Schloss Schönbrunn en de tuinen eigendom van en worden ze beheerd door Schloss Schönbrunn Kultur-und Betriebsges.m.b.H., een bedrijf dat volledig eigendom is van de Republiek Oostenrijk. Dit bedrijf onderneemt de conservering en restauratie van de paleiseigendommen zonder staatsubsidies.

In 1996 werd Paleis Schönbrunn met zijn tuinen door UNESCO ingeschreven op de Werelderfgoedlijst. Het werd erkend als een opmerkelijk barok ensemble en een belangrijk voorbeeld van de synthese van kunsten (Gesamtkunstwerk).

Het paleis is een barok gebouw met 1.441 kamers, beschreven als een van Oostenrijks belangrijkste architectonische, culturele en historische monumenten. De geschiedenis ervan weerspiegelt de veranderende smaken van opeenvolgende Habsburgse monarchen gedurende meer dan 300 jaar.

Frans I gaf opdracht tot de herinrichting van de buitenkant van het paleis in neoklassieke stijl, wat bijdraagt aan het huidige uiterlijk. Deze architectonische aanpassing is een belangrijk aspect van de visuele geschiedenis van het paleis.

Sinds 1775 torent een 60 meter hoge constructie, bekend als de Gloriette, bovenop de heuvel aan het einde van de tuin-as. Maria Theresia gaf opdracht tot de bouw met gerecyclede stenen van de sloop van Schloss Neugebäude, met de bedoeling de Habsburgse macht te verheerlijken.

Het 'Romeinse Ruïne'-complex, ontworpen door architect Johann Ferdinand Hetzendorf von Hohenberg, werd opgericht in 1778. Deze architectonische fantasie, oorspronkelijk de Ruïne van Carthago genoemd, bestaat uit een rechthoekig zwembad omgeven door een grote boog en muren, ontworpen om een oud, vervallen bouwwerk op te roepen.

Rond 1755 werd er een orangerie gebouwd, wat duidt op de historische voorzieningen van het paleis voor het kweken van planten. Dit gebouw werd later aangevuld met een palmenhuis, gebouwd in 1882, ter vervanging van eerdere, kleinere kassen.

De naam 'Schönbrunn', wat 'mooie bron' betekent, is afgeleid van een artesische bron op het terrein waarvan het hof zijn drinkwater verkreeg. Deze natuurlijke hulpbron was belangrijk genoeg om de naam te lenen aan het hele landgoed.

Eleonora Gonzaga, de echtgenote van Ferdinand II, bracht veel tijd door op het landgoed vanwege haar liefde voor de jacht. Na de dood van Ferdinand II werd het gebied aan haar nagelaten als weduwenverblijf, en van 1638 tot 1643 voegde ze een paleis toe aan het bestaande landhuis Katterburg.

Paleis Schönbrunn is de locatie geweest van belangrijke internationale evenementen, met name de bijeenkomst in 1961 tussen de Amerikaanse president John F. Kennedy en de Sovjetpremier Nikita Chroesjtsjov. Dit evenement onderstreept de rol van het paleis als locatie voor belangrijke diplomatieke ontmoetingen.

Het paleis en de tuinen dienden in de jaren '50 als prominente filmlocatie voor de populaire 'Sissi'-filmtrilogie, wat bijdroeg aan het beeld ervan in de populaire cultuur en de aantrekkingskracht als toeristische bestemming.

De komediefilm 'The Great Race' uit 1965 werd gefilmd in het Schönbrunn Paleis, waarbij de kenmerkende architectuur en het terrein werden gebruikt voor belangrijke scènes. Dit onderstreept de veelzijdigheid van het paleis als filmdecor.

Jackie Chan filmde scènes voor zijn film 'Armour of God' uit 1986 op het terrein van paleis Schönbrunn. Deze internationale productie verstevigde de wereldwijde erkenning van het paleis verder.

Het Schönbrunn Paleis Orkest werd opgericht in 1997, speciaal voor concerten in het paleis. Maestro Guido Mancusi leidt het orkest sinds 1998 en richtte ook het kamermuziekoperaprogramma op.

Sinds 2004 geeft het Wiener Philharmoniker zijn jaarlijkse Zomerconcert Schönbrunn in de paleistuinen. Dit evenement is een terugkerend cultureel hoogtepunt geworden dat geassocieerd wordt met het paleis.

Paleis Schönbrunn werd gekozen als het hoofdmotief voor een Oostenrijkse herdenkingsmunt met een hoge waarde. De 10 euro zilveren munt, geslagen in oktober 2003, toont een afbeelding van de centrale façade van het paleis en een fontein.