De Universiteit van Wenen: Geschiedenis, Architectuur en Rondleidingen

De Universiteit van Wenen werd opgericht op 12 maart 1365 door hertog Rudolf IV van Oostenrijk en stond aanvankelijk bekend als "Alma Mater Rudolphina". Ondanks aanvankelijke aarzeling van de paus, ontving het uiteindelijk pauselijke goedkeuring in 1384.

De Universiteit van Wenen, opgericht in 1365, is de oudste universiteit in de Duitstalige wereld en een van de grootste instellingen voor hoger onderwijs in Europa, met ongeveer 85.000 studenten en 11.000 medewerkers.

De Universiteit van Wenen heeft een vooraanstaande academische geschiedenis en wordt geassocieerd met 17 Nobelprijswinnaars en tal van andere geleerden van historisch en academisch belang.

Het eerste speciale gebouw voor de Universiteit van Wenen werd geopend in 1385, wat een fysieke vestiging markeerde voor de instelling naarmate deze uitgroeide tot de grootste universiteit in het Heilige Roomse Rijk.

Tijdens het midden van de 15e eeuw telde de Universiteit van Wenen meer dan 6.000 studenten en werd het een belangrijk centrum tijdens de opkomst van het humanisme.

De universiteit kende een tegenslag tijdens de Reformatie vanwege de nauwe banden met de kerk, verergerd door epidemieën, economische stagnatie en het Beleg van Wenen door de Ottomanen in 1529, wat leidde tot een scherpe daling van het aantal inschrijvingen.

In 1623 annexeerde keizer Ferdinand II het Jezuïetencollege bij de universiteit, wat de invloed van de jezuïetenorde versterkte, die er in 1551 was geïnstalleerd.

In het midden van de 18e eeuw nam de invloed van de Jezuïeten op de universiteit af, en keizerin Maria Theresia bracht de instelling onder het gezag van de monarchie, waarbij de focus werd verlegd naar de opleiding van artsen en ambtenaren.

Keizer Jozef II zette hervormingen voort door officiële kledij af te schaffen, protestanten en joden toe te staan zich in te schrijven in 1782, en in 1783 Duits in te stellen als verplichte instructietaal.

Na de Revolutie van 1848 werden er ingrijpende veranderingen doorgevoerd, waaronder het gelijkstellen van de Faculteit der Wijsbegeerte met Theologie, Rechten en Geneeskunde, en het verlenen van meer academische vrijheid aan de universiteit.

Het huidige hoofdgebouw van de Universiteit van Wenen, ontworpen door Heinrich von Ferstel, werd tussen 1877 en 1884 gebouwd aan de Ringstraße.

Vrouwen werden voor het eerst toegelaten als volwaardige studenten aan de Universiteit van Wenen in 1897, aanvankelijk beperkt tot de faculteit Filosofie, waarna andere faculteiten geleidelijk volgden.

Tien jaar nadat vrouwen voor het eerst waren toegelaten, behaalde Elise Richter als eerste vrouw haar habilitatie en werd ze in 1907 benoemd tot hoogleraar Romaanse talen.

Na de Anschluss in 1938 onderging de Universiteit van Wenen politieke hervormingen, wat leidde tot het ontslag van talrijke docenten en studenten om politieke en raciale redenen.

Kurt Schubert, later een doyen van de Joodse studies, kreeg in april 1945 toestemming van de Sovjet-bezettingstroepen om de universiteit te heropenen voor onderwijs, hoewel Ludwig Adamovich later die maand tot officiële rector werd gekozen.

Universitaire hervormingen in 1993 en 2002 herstelden grotendeels de professoren als de belangrijkste besluitvormers en verleenden de universiteit volledige rechtspersoonlijkheid, waardoor het aantal faculteiten toenam en de medische faculteit werd afgesplitst.

De Campus van de Universiteit van Wenen, gecreëerd door de ombouw van het oude algemene ziekenhuis, werd geopend in 1998 en herbergt nu talrijke afdelingen en gespecialiseerde bibliotheken.

In oktober 2021 werd een nieuw biologiegebouw van de Universiteit van Wenen geopend, als onderdeel van de voortdurende uitbreiding van de universitaire infrastructuur.

In de Times Higher Education (THE) ranking van 2026 bereikte de Universiteit van Wenen voor het eerst de top 100, met een 95e plaats.

De Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Wenen, opgericht in 1365, is de oudste universiteitsbibliotheek in de Duitstalige wereld en is uitgegroeid tot de grootste bibliotheek van Oostenrijk.

In 2024 omvat de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Wenen de Hoofdbibliotheek en 33 specialistische bibliotheken, met ongeveer 7,8 miljoen boeken, waaronder historische werken en hedendaagse wetenschappelijke literatuur.

De Universiteit van Wenen heeft banden met 17 Nobelprijswinnaars, waaronder figuren als Erwin Schrödinger, Karl Landsteiner en Anton Zeilinger.

De universiteit was de bakermat van de Oostenrijkse School der Economie, met belangrijke figuren zoals Carl Menger, Eugen von Böhm-Bawerk en Friedrich Hayek die er studeerden of doceerden.

De universiteit is een centrum geweest voor invloedrijke figuren uit diverse disciplines, waaronder Sigmund Freud op het gebied van de psychoanalyse, Gregor Mendel in de genetica en Stefan Zweig in de literatuur.