Zachęta Nationale Kunstgalerie, Warschau

De Vereniging ter Bevordering van de Schone Kunsten werd opgericht in Warschau op 13 december 1860, door kunstenaars en kunstexperts, met als doel de schone kunsten te verspreiden en kunstenaars te ondersteunen. Aanvankelijk had het 234 geregistreerde leden, oplopend tot 1464 binnen een jaar.

Na een wedstrijd die in 1894 werd uitgeschreven, ontwierp de Poolse architect Stefan Szyller een nieuw gebouw voor de Vereniging in neorenaissancestijl met klassieke elementen. De entree wordt gesierd met allegorische figuren en beeldhouwwerken van Zygmunt Otto, en op de architraaf staat het Latijnse woord 'Artibus' gegraveerd.

De bouw van het nieuwe gebouw begon in 1898. Het voorste gebouw werd officieel geopend in december 1900, en de zuidvleugel werd geopend in 1903. Beide openingen en de uitbreiding van het gebouw werden positief beoordeeld.

Het voorste gebouw van de Maatschappij ter bevordering van schone kunsten werd officieel geopend in december 1900, wat een belangrijke ontwikkeling betekende voor de faciliteiten van de instelling.

Van 1939 tot 1945, tijdens de Duitse bezetting, werd het gebouw omgebouwd tot het 'Haus der Deutschen Kultur' (Huis van de Duitse Cultuur) en voornamelijk gebruikt voor propaganda. De Vereniging tot het bevorderen van schone kunsten werd ontbonden en haar bezittingen werden geconfisqueerd of naar Duitsland gestuurd.

Na zware schade door artillerie en bommen tijdens de Opstand van Warschau, vereiste het Zachęta-gebouw aan het einde van de oorlog een volledige renovatie. Sporen suggereerden dat Duitse eenheden van plan waren geweest het gebouw in brand te steken voor hun terugtrekking.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het Genootschap ter Bevordering van Schone Kunsten niet heropgericht. Het werd vervangen door het Centraal Bureau voor Kunsttentoonstellingen, opgericht in 1949 door het Ministerie van Kunst en Cultuur, dat in 1951 begon met het organiseren van tentoonstellingen.

Het Zachęta-gebouw werd officieel geregistreerd als een historisch monument in 1965, ter erkenning van zijn architectonische en historische betekenis.

In 1982 werden de restauratieplannen voor het gebouw nieuw leven ingeblazen en uitgevoerd door de Winkel voor Monumentenbehoud. Van 1991 tot 1993 begeleidde en voerde het bedrijf Dom i Miasto verdere restauraties uit, waaronder het verlengen van trappen voor directe toegang tot de tentoonstellingszalen.

Na de val van het IJzeren Gordijn werd het Centraal Bureau voor Kunsttentoonstellingen op 30 mei 1994 gesloten en omgevormd tot de Zachęta State Gallery, onder directie van Barbara Majewska.

In 2003 hernoemde de Poolse minister van cultuur, Waldemar Dąbrowski, de galerie tot Narodowa Galeria Sztuki (Nationale Kunstgalerie).

De permanente collectie, die oorspronkelijk begon met Józef Simmler's 'Dood van Barbara Radziwiłł', omvat nu 3600 objecten. De collectie richt zich op 20e-eeuwse en hedendaagse Poolse kunstenaars, met werken die vaak zijn geïntegreerd in tijdelijke tentoonstellingen of worden uitgeleend.

Een van de tentoonstellingszalen is genoemd naar Gabriel Narutowicz, de eerste president van de Tweede Poolse Republiek, die op 16 december 1922 in Zachęta werd vermoord door Eligiusz Niewiadomski.

De Kordegarda Galerij werd in 1956 opgericht als een dependance van Zachęta, gelegen aan Krakowskie Przedmieście in Warschau. Het diende als een extra tentoonstellingsruimte met een deels onafhankelijk tentoonstellingsprogramma.

In 2010 verhuisde de Kordegarda Galerij naar de Gałczynskiestraat, vlakbij Nowy Świat. Hoewel nog steeds onder leiding van Zachęta, kreeg het meer onafhankelijkheid en richtte zich op jonge kunstenaars.

In december 2000 beschadigde politicus Witold Tomczak Maurizio Cattelans sculptuur 'La Nona Ora', wat leidde tot een publiek schandaal en het ontslag van directeur Anda Rottenberg, en controverse veroorzaakte met betrekking tot religieuze gevoelens en nationale afkomst.