Pałac Schönbrunn w Wiedniu: Cesarski Dwór i Zespół Parkowy

Pałac Schönbrunn służył jako główna letnia rezydencja monarchów Habsburgów. Jego nazwa, oznaczająca „piękną wiosnę”, pochodzi od studni artezyjskiej, która dostarczała wodę na dwór. Pałac jest znaczącym zabytkiem architektonicznym, kulturalnym i historycznym w Austrii, z historią sięgającą ponad 300 lat.

W 1569 roku cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Maksymilian II nabył tereny zalewowe w pobliżu rzeki Wien. Nakazał ich ogrodzenie do użytku jako królewskiego terenu łowieckiego, obsadzonego różnymi zwierzętami łownymi, takimi jak bażanty, kaczki, jelenie i dziki. Egzotyczne ptaki również były trzymane w oddzielnej sekcji, a także stworzono stawy rybne.

Pałac Schönbrunn, w obecnej formie, został zbudowany i gruntownie przebudowany w latach 1740–1750 za panowania cesarzowej Marii Teresy, która otrzymała posiadłość w prezencie ślubnym. Później Franciszek I zlecił rearanżację zewnętrznej części pałacu w stylu neoklasycystycznym.

Cesarz Franciszek Józef, który panował najdłużej spośród wszystkich cesarzy austriackich, urodził się w pałacu Schönbrunn i spędził tam znaczną część swojego życia. Zmarł ostatecznie w pałacu 21 listopada 1916 roku.

Po upadku monarchii habsburskiej w listopadzie 1918 roku Pałac Schönbrunn i jego tereny stały się własnością nowo powstałej Republiki Austrii. Następnie został zachowany i utrzymany jako muzeum.

Pałac Schönbrunn został uszkodzony w wyniku bombardowania przez amerykańskie samoloty w lutym 1945 roku. Podczas alianckiej okupacji Austrii (1945-1955) pałac został zarekwirowany jako przestrzeń biurowa dla Brytyjskiej Delegacji przy Komisji Alianckiej dla Austrii oraz jako kwatera główna dla brytyjskiego garnizonu wojskowego w Wiedniu.

Po ponownym ustanowieniu Republiki Austriackiej w 1955 roku Pałac Schönbrunn ponownie stał się w pełni dostępny jako muzeum. Pozostaje ważnym miejscem i czasami jest wykorzystywany do ważnych wydarzeń państwowych.

Od 1992 roku Pałac Schönbrunn i jego ogrody są własnością i są zarządzane przez Schloss Schönbrunn Kultur-und Betriebsges.m.b.H., spółkę w całości należącą do Republiki Austrii. Spółka ta podejmuje się ochrony i renowacji posiadłości pałacowych bez dotacji państwowych.

W 1996 roku Pałac Schönbrunn wraz z ogrodami został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Rozpoznano go jako niezwykły zespół barokowy i znaczący przykład syntezy sztuk (Gesamtkunstwerk).

Pałac jest barokową budowlą liczącą 1441 pokoi, określaną jako jeden z najważniejszych zabytków architektonicznych, kulturalnych i historycznych Austrii. Jego historia odzwierciedla zmieniające się gusta kolejnych monarchów Habsburgów na przestrzeni ponad 300 lat.

Franciszek I zlecił przebudowę zewnętrznej części pałacu w stylu neoklasycystycznym, co przyczyniło się do jego obecnego wyglądu. Ta modyfikacja architektoniczna jest znaczącym aspektem wizualnej historii pałacu.

Od 1775 roku 60-metrowa budowla zwana Gloriettą wieńczy wzgórze na końcu osi ogrodowej. Maria Teresa zleciła jej budowę z kamieni pochodzących z rozbiórki Schloss Neugebäude, mając na celu gloryfikację potęgi Habsburgów.

Zaprojektowana przez architekta Johanna Ferdinanda Hetzendorfa von Hohenberg, 'Rzymska Ruina' została wzniesiona w 1778 roku. Ta architektoniczna fanaberia, pierwotnie nazwana Ruiną Kartaginy, składa się z prostokątnego basenu otoczonego dużym łukiem i murami, zaprojektowanego tak, aby przywoływać starożytną, rozpadającą się budowlę.

Pomarańczarnia została wzniesiona około 1755 roku, co świadczy o historycznych udogodnieniach pałacu do uprawy roślin. Budowla ta została później uzupełniona o palmarnię zbudowaną w 1882 roku, która zastąpiła wcześniejsze, mniejsze szklarnie.

Nazwa 'Schönbrunn', oznaczająca 'piękna wiosna', pochodzi od studni artezyjskiej znajdującej się na terenie posiadłości, z której dwór czerpał wodę pitną. Ten zasób naturalny był na tyle znaczący, że użyczył swojej nazwy całej posiadłości.

Eleonora Gonzaga, żona Ferdynanda II, spędzała sporo czasu w posiadłości ze względu na swoje zamiłowanie do polowań. Po śmierci Ferdynanda II obszar ten został jej zapisany jako rezydencja wdowy, a w latach 1638–1643 dobudowała pałac do istniejącej rezydencji Katterburg.

Pałac Schönbrunn gościł ważne wydarzenia międzynarodowe, w tym spotkanie prezydenta USA Johna F. Kennedy'ego z premierem ZSRR Nikitą Chruszczowem w 1961 roku. Wydarzenie to podkreśla rolę pałacu jako miejsca ważnych spotkań dyplomatycznych.

Pałac i jego ogrody służyły jako prominentne miejsce kręcenia popularnej trylogii filmowej „Sissi” w latach 50. XX wieku, przyczyniając się do jego wizerunku w kulturze popularnej i atrakcyjności jako celu turystycznego.

Komedia filmowa „The Great Race” z 1965 roku została nakręcona w Pałacu Schönbrunn, a jego charakterystyczna architektura i tereny posłużyły do realizacji kluczowych scen. Podkreśla to wszechstronność pałacu jako tła filmowego.

Jackie Chan nakręcił sceny do swojego filmu „Zbroja Boga” z 1986 roku na terenie Pałacu Schönbrunn. Ta międzynarodowa produkcja jeszcze bardziej ugruntowała globalne rozpoznanie pałacu.

Orkiestra Pałacu Schönbrunn została założona w 1997 roku, specjalnie z myślą o koncertach w pałacu. Maestro Guido Mancusi kieruje orkiestrą od 1998 roku i założył również jej program Opery Kameralnej.

Od 2004 roku Wiedeńska Orkiestra Filharmoniczna wykonuje swój coroczny Koncert Noc Letnia Schönbrunn w ogrodach pałacowych. Wydarzenie to stało się cyklicznym kulturalnym wydarzeniem związanym z pałacem.

Pałac Schönbrunn został wybrany jako główny motyw austriackiej monety kolekcjonerskiej o wysokiej wartości. Srebrna moneta o nominale 10 euro, wybita w październiku 2003 roku, przedstawia centralną fasadę pałacu i fontannę.