Katedra św. Szczepana, Wiedeń

W 1137 roku, po Traktacie z Mautern, rozpoczęto budowę pierwszego romańskiego kościoła parafialnego, który ostatecznie stał się katedrą św. Szczepana. Kościół ten został konsekrowany w 1147 roku.

Początkowa romańska konstrukcja katedry została ukończona w 1160 roku, chociaż gruntowna przebudowa i rozbudowa trwały przez wieki. Zachodnia ściana i romańskie wieże zostały przedłużone w latach 1230-1245.

Znaczący pożar w 1258 roku zniszczył dużą część pierwotnego budynku. Większa budowla zastępcza, również romańska i wykorzystująca istniejące wieże, została zbudowana na ruinach i konsekrowana 23 kwietnia 1263 roku.

W 1304 roku król Albert I nakazał budowę gotyckiego prezbiterium o trzech nawach na wschód od kościoła. Prace trwały pod panowaniem księcia Alberta II, a to Albertowe prezbiterium zostało konsekrowane w 1340 roku.

Książę Rudolf IV rozpoczął w 1359 roku znaczące gotyckie przedłużenie chóru Albertinum na zachód, które ostatecznie objęło cały stary kościół. Wieża południowa została ukończona w 1433 roku, a sklepienie nawy miało miejsce w latach 1446-1474.

W 1365 roku książę Rudolf IV założył kapitułę kanoników przy katedrze św. Szczepana, ignorując jej status zwykłego kościoła parafialnego i czyniąc krok w kierunku podniesienia jej do rangi katedry.

18 stycznia 1469 roku diecezja wiedeńska została kanonicznie ustanowiona z katedrą św. Szczepana jako kościołem macierzystym, co było możliwe dzięki staraniom cesarza Fryderyka III.

W 1722 roku, za panowania cesarza Karola VI, stolica Katedry Świętego Szczepana została podniesiona do rangi arcybiskupstwa przez papieża Innocentego XIII.

Katedra św. Szczepana służyła jako kościół macierzysty dla różnych podmiotów kościelnych, w tym Diecezji Wiedeńskiej założonej w 1469 roku, która później została podniesiona do rangi arcybiskupstwa.

Katedra została odnowiona w stylu barokowym w latach 1641-1647, podczas której zbudowano Ołtarz Główny.

Ogólna konstrukcja katedry, obejmująca różne fazy i style, została w dużej mierze zakończona do 1578 roku, chociaż trwające projekty naprawcze i renowacyjne trwają do dziś.

Obecna romańsko-gotycka forma katedry została w dużej mierze zainicjowana przez księcia Rudolfa IV, stojąc na ruinach dwóch wcześniejszych kościołów.

Podczas II wojny światowej pożary spowodowane pobliskimi uszkodzeniami bombowymi poważnie uszkodziły dach katedry, powodując jego zawalenie. Odbudowa rozpoczęła się natychmiast, z ograniczonym ponownym otwarciem w 1948 r. i pełnym ponownym otwarciem w 1952 r.

Wolfgang Amadeus Mozart ożenił się w Katedrze Świętego Szczepana, dwójka jego dzieci została tu ochrzczona, a jego pogrzeb odbył się w Kaplicy Krzyża. Krótko przed śmiercią został również mianowany adiunktem dyrektora muzyki.

Masywna wieża południowa, ukończona w 1433 roku i o wysokości 136 metrów, służyła jako kluczowy punkt obserwacyjny i dowodzenia podczas oblężeń i mieściła strażników do 1955 roku.

Budowa wieży północnej, która miała być lustrzanym odbiciem wieży południowej, została zarzucona w 1511 roku z powodu końca epoki katedr gotyckich. Później, w 1578 roku, została ona uzupełniona renesansową kopułą.

Dach pokryty jest 230 000 glazurowanych dachówek, z mozaiką dwugłowego orła symbolizującego dynastię Habsburgów po stronie południowej oraz herbami Wiednia i Austrii po stronie północnej.

Ze względu na trwające konflikty na Węgrzech, Ikona z Máriapócs została przeniesiona do Katedry św. Szczepana w Wiedniu w 1697 roku i umieszczona w pobliżu Ołtarza Głównego, stając się ważnym obiektem kultu.

Zainstalowano nowy system ogrzewania, który lepiej ogrzewa kościół zimą, nie osadzając sadzy i tłuszczu na dziełach sztuki, co było problemem w przypadku wcześniejszych systemów, takich jak kominki.

Budowa grobowca cesarza Fryderyka III trwała ponad 45 lat, rozpoczęła się 25 lat przed jego śmiercią i jest znaczącym przykładem średniowiecznej sztuki rzeźbiarskiej.

Po wybuchu epidemii dżumy w 1735 roku kości z cmentarzy wokół katedry przeniesiono do katakumb pod kościołem, gdzie pochówki trwały do 1783 roku.

Krypta Książęca, pierwotnie zbudowana przez księcia Rudolfa IV, została rozbudowana w 1754 roku z powodu przepełnienia, a jej komnaty odnowiono i zawartość przearanżowano w 1956 roku.

Pierwsze organy w katedrze św. Szczepana są wspomniane w zapisach historycznych z 1334 roku.

Po pożarze w 1945 roku Michael Kauffmann ukończył duże elektryczne organy piszczałkowe w 1960 roku, sfinansowane z datków publicznych.

Austriacka firma Rieger przebudowała organ chórowy w 1991 roku, a organ zachodni (Riesenorgel) w latach 2017-2020.

W marcu 2014 roku wandal zepchnął posąg św. Judy Tadeusza z piedestału.

Katedra św. Szczepana, ze swoim wielobarwnym dachem pokrytym dachówką, stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Wiednia i była świadkiem wielu ważnych wydarzeń w historii Habsburgów i Austrii.

Katedra była domem wielu znamienitych muzyków pełniących funkcję Kapellmeistra, w tym Johanna Josepha Fuxa, Georga Reuttera i Leopolda Hoffmanna, nauczyciela Josepha Haydna.

Wolfgang Amadeusz Mozart poślubił Constanze Weber w Katedrze Świętego Szczepana w 1782 roku.

Pogrzeb słynnego kompozytora Antonio Vivaldiego odbył się w katedrze św. Szczepana w 1741 roku.

Katedra w latach 1916 i 1989 była miejscem pogrzebów cesarza Franciszka Józefa I i cesarzowej Zyty, a w 2011 roku także Ottona von Habsburga.

Katedra św. Szczepana była miejscem pogrzebów byłych prezydentów Austrii, Thomasa Klestila w 2004 roku i Kurta Waldheima w 2007 roku.

Pogrzeb mistrza świata Formuły 1 i przedsiębiorcy Niki Laudy odbył się w katedrze św. Szczepana w 2019 roku.

Krypta zawiera szczątki znanych postaci, takich jak humanista Johannes Cuspinian, malarz Jan van Hoogstraten i minnesinger Neidhart von Reuental.

Katedra św. Szczepana to charakterystyczny punkt widokowy, który pojawia się w filmach takich jak „The Third Man”, grach wideo, a także jest przedstawiany na austriackich monetach 10 eurocentowych i opakowaniach Manner-Schnitten.

Od 2008 roku dwa szable Nagrody Pamięci Balinta Balassiego są błogosławione podczas Mszy Balassiego odprawianej w katedrze.

Ochrona i renowacja średniowiecznej struktury katedry jest procesem ciągłym od jej pierwotnej budowy, z wykorzystaniem nowoczesnych technik naukowych do czyszczenia i naprawy kamienia.

Katedra św. Szczepana, będąca najważniejszym budynkiem sakralnym Wiednia, była świadkiem licznych ważnych wydarzeń w historii Habsburgów i Austrii, stając się kluczowym symbolem miasta.