Uciekli do Mandżurii: Een Buitententoonstelling Ter Herdenking van de Moord van Katyn, 80 Jaar Geleden

Deze buitenexpositie herdenkt de 80e verjaardag van de onthulling van het Katyn-bloedbad, en verkent de historische context en de blijvende strijd voor waarheid. Het duikt in de Sovjetmisdaad, de vorming van het geheugen ervan in de loop van de decennia en de individuele verhalen van slachtoffers.

De buitenexpositie 'Ze vluchtten naar Mantsjoerije' is gecreëerd ter gelegenheid van de 80e verjaardag van de onthulling van de Katyn-misdaad en maakt deel uit van het programma 'Herinnering voor de Toekomst'. Binnen de tentoonstelling wordt het Katyn-bloedbad herdacht, evenals hoe het geheugen ervan in de daaropvolgende decennia is gevormd. De tentoonstelling benadrukt dat op 5 maart 1940 het Politbureau van het Centraal Comité van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (bolsjewieken) het voorstel aannam betreffende de liquidatie van Poolse krijgsgevangenen, wat leidde tot de moord op ongeveer 22.000 Poolse burgers in de lente van 1940 door NKVD-officieren. De wereld hoorde op 13 april 1943 van Katyn, toen Duitsland de ontdekking van massagraven nabij Smolensk onthulde. Ondanks dat het evenement 80 jaar geleden werd onthuld, bleef de 'Katyn-leugen' decennia lang bestaan, en de Sovjet-Unie gaf pas in 1990 schuld toe. De tentoonstelling behandelt het aanhoudende gebrek aan kennis over de namen en begraafplaatsen van alle slachtoffers, en benadrukt het complexe en vaak controversiële proces van het vaststellen van de historische waarheid. Het bevat citaten van sleutelfiguren en duikt in de diverse achtergronden van de slachtoffers, naast alleen militaire officieren, waaronder politieagenten, grenswachten, gevangenisbewaarders, evenals burgers zoals leraren, artsen, advocaten, journalisten en kooplieden. De tentoonstelling traceert ook de juridische strijd voor de waarheid over Katyn, van pogingen om het op te nemen in de processen van Neurenberg tot hedendaagse procedures voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Het vraagt zich af hoe de Katyn-leugen zo lang kon worden volgehouden en of de huidige manipulaties door Rusland het begrip van deze misdaad zullen beïnvloeden. De curatoren benadrukken dat moeilijke verleden niet uitgewist kunnen worden, maar wel verlicht en verwerkt kunnen worden, en dat zelfs in het aangezicht van huidige conflicten, de herinnering aan Katyn een vitaal onderdeel blijft van de Poolse identiteit en herdenking.

De tentoonstelling is een buitenopstelling en is toegankelijk zonder specifieke ticketinginformatie op de pagina. QR-codes op de displaypanelen leiden naar Engelse en Oekraïense versies van de tentoonstelling inhoud.