Bijbels Museum in Amsterdam lanceert podcast over de oorlogsreis van 'Benjamin voor Jozef'
Het Bijbels Museum (Cromhouthuizen) in Amsterdam vestigt de aandacht op een belangrijk stuk lokaal cultureel erfgoed met de lancering van een nieuwe podcast. De podcast, getiteld "Benjamin voor Jozef", duikt in de opmerkelijke geschiedenis van een schilderij van de Amsterdamse kunstenares Josina Smeenk-Knap, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd verwijderd en onlangs een nieuwe, nauw aan de oorspronkelijke locatie verbonden, thuis heeft gevonden. Dit initiatief van het museum belicht een boeiend verhaal over kunst, veerkracht en gebeurtenissen uit de oorlog in de stad.
De boeiende geschiedenis van 'Benjamin voor Jozef'
Het schilderij, dat een scène uit het Bijbelse verhaal van Jozef en zijn broers uitbeeldt, moest in 1941 worden verwijderd. Op instructie van de Duitse Sicherheitsdienst werd het kunstwerk uit de aula van de Christelijke HBS (Hogere Burgerschool) aan de toenmalige Euterpestraat in Amsterdam gehaald. De conciërge van de school rolde het doek diezelfde dag op en verborg het, waarmee het behoud ervan werd verzekerd toen de school in 1944 door een Engelse bombardement werd verwoest.
Kunstenares Josina Smeenk-Knap keerde na jaren in Blokzijl en Renkum gewoond te hebben in 1949 terug naar Amsterdam, ervan overtuigd dat haar schilderij verloren was gegaan. Tijdens een bezoek aan de schildersbenodigdhedenwinkel Van Beek aan de Stadhouderskade hoorde zij echter dat "Benjamin voor Jozef" in hun werkplaats werd bewaard, nadat het door de conciërge daar in veiligheid was gebracht. Deze onverwachte herontdekking markeerde het begin van het volgende hoofdstuk voor het schilderij.
Herontdekking van een verloren stuk Amsterdamse oorlogsgeschiedenis in kunst
In 1975 schonk de kunstenares het schilderij ruimhartig aan het Bijbels Museum in Amsterdam, waar het jarenlang deel uitmaakte van de vaste collectie. Rond 2000, tijdens een herinrichting, werd het echter opgeslagen. Recentelijk, in het kader van een collectie-onderzoeksproject genaamd Toekomst Collecties Bijbels Museum, vonden gesprekken plaats tussen het museum en de erfgenamen van de kunstenares.
Een gezamenlijke beslissing werd genomen om het kunstwerk over te dragen aan het St. Ignatiusgymnasium. Deze school is de chronologische opvolger van de oorspronkelijke Christelijke HBS en is gevestigd in hetzelfde gebied tussen de Gerrit van der Veenstraat en de Jan van Eijckstraat. Rector Bert Schuller van het St. Ignatiusgymnasium sprak zijn vreugde uit over de ontvangst van het schilderij en benadrukte de aanzienlijke historische waarde ervan en het vermogen om de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog tastbaar te maken voor de huidige studenten op die specifieke locatie. Deze verhuizing zorgt ervoor dat het schilderij zijn unieke verhaal kan blijven vertellen binnen een educatieve context in Amsterdam.
De podcast: het persoonlijke verhaal van het schilderij ontrafeld
Om dit fascinerende verhaal verder te onderzoeken, heeft het Bijbels Museum Bertien Minco, directeur van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, opdracht gegeven een tweedelige podcast te creëren. Minco's podcast verweeft op unieke wijze de oorlogsreis van het schilderij met de persoonlijke geschiedenis van haar eigen moeder, wat resulteert in een aangrijpend en diep persoonlijk verhaal. Het atelier van Josina Knap, gelegen aan het Sarphatipark in Amsterdam, fungeert als een centrale locatie in deze meeslepende audioserie.
Luisteraars kunnen de ingewikkelde details van deze historische en persoonlijke reis ontdekken:
- Luister naar podcast 'Benjamin voor Jozef' – Deel 1
- Luister naar podcast 'Benjamin voor Jozef' – Deel 2
Het transport, de restauratie, de inlijsting en de installatie van het schilderij werden mogelijk gemaakt door bijdragen van het Prins Bernhard Cultuurfonds en de Stichting Vrienden van het Ignatius.
Dit initiatief is een voorbeeld van hoe culturele instellingen zoals het Bijbels Museum bijdragen aan het behoud en de verspreiding van belangrijke historische verhalen. Om meer te ontdekken over culturele hotspots en historische kunst in Amsterdam, nodigt Musemap (musemap.art) u uit om musea in de omgeving te bekijken of de culturele kaart van de stad te verkennen.
