Verklaring Bijbels Museum (Cromhouthuizen) over uitspraak vandalisme kunst in Utrecht
Het Bijbels Museum (Cromhouthuizen), een culturele instelling die bekend is om haar aanwezigheid in Amsterdam, heeft gereageerd op een recente rechterlijke uitspraak betreffende de opzettelijke vernieling van een kunstwerk. Op 24 februari 2025 deed een strafrechter in Utrecht uitspraak in een zaak die betrekking had op een incident in 2023, waarbij een deel van het kunstwerk Asjera’s terugkeer van Marieke Ploeg beschadigd raakte door religieuze motieven tijdens de tentoonstelling EXODUS: Hedendaagse kunst, urgente verhalen. Het museum spreekt, samen met de kunstenaar, tevredenheid uit over het oordeel van de rechtbank.
Bescherming van artistieke vrijheid en publiek debat
De rechter oordeelde de verantwoordelijke persoon, geïdentificeerd als mevrouw T., schuldig aan opzettelijke vernieling van het kunstwerk. In de uitspraak verklaarde de rechter de daad als "volstrekt onacceptabel en wederrechtelijk" en waarschuwde dat het een "zeer gevaarlijk precedent" schepte dat zou kunnen escaleren tot een cyclus van geweld. De rechtbank onderstreepte de gedeelde verantwoordelijkheid in een diverse samenleving als Nederland om zowel de wet als de godsdienstvrijheid te respecteren, ondanks verschillende perspectieven. Mevrouw T. werd veroordeeld tot een taakstraf van 20 uur en moest de juridische kosten van Marieke Ploeg vergoeden.
Kunstenaar Marieke Ploeg deelde haar positieve reactie op de uitspraak en sprak haar waardering uit dat de rechtbank "de grenzen van onze vrije ruimte beschermt, zodat we met z'n allen het grotere, het mysterie op onze eigen manier kunnen ervaren en daar vorm aan kunnen geven in taal en beeld." Ook het Bijbels Museum en Buitenplaats Doornburgh, de coproducent van de tentoonstelling, onderschreven hun tevredenheid met de uitkomst.
De inzet van het Bijbels Museum voor dialoog door kunst
Het Bijbels Museum cureert tentoonstellingen die bijbelse thema's verkennen, waarbij de scope vaak verbreed wordt om ook andere geloven en filosofische tradities te omvatten. De missie is om zinvolle gesprekken te stimuleren onder een breed en divers publiek, van religieuze tot seculiere bezoekers, over geloof, levensbeschouwing en de zoektocht naar betekenis. Deze aanpak beoogt een groter zelfinzicht en wederzijds begrip te bevorderen, met de erkenning dat het geoorloofd is om van mening te verschillen, mits wettelijke kaders worden gerespecteerd en artistieke integriteit behouden blijft.
Het betreffende kunstwerk, Asjera’s terugkeer van Marieke Ploeg, werd ontworpen als een "Sociale Sculptuur" bedoeld om dialoog te ontsteken. Hierbij creëerden kleine groepen deelnemers gezamenlijk beeldjes terwijl ze diepgaande discussies voerden over hun opvattingen over God. Het museum benadrukt dat, hoewel kunst misschien niet heilig is, de veiligheid ervan van het grootste belang is, een principe dat ook wordt onderschreven door Stephan Sanders. Het Bijbels Museum blijft zich inzetten voor het faciliteren van gesprekken door middel van kunst en gesproken woord in haar toekomstige programmering.
Context van de EXODUS tentoonstelling
De EXODUS tentoonstelling, een gezamenlijke inspanning van het Bijbels Museum en Buitenplaats Doornburgh, was de afsluiting van een kunstwedstrijd waar ruim 700 inzendingen op afkwamen. In totaal werden 28 geselecteerde kunstwerken tentoongesteld op Buitenplaats Doornburgh in Maarssen. De installatie van Marieke Ploeg, met een stoet van kleine keramische godinnenbeeldjes — replica's gebaseerd op archeologische vondsten in het oude Jeruzalem — diende als openingswerk van de tentoonstelling. Dit werk nodigde uit tot contemplatie over het waarnemen van het goddelijke als zowel mannelijk als vrouwelijk, en de historische evolutie van het vrouwelijke goddelijke binnen patriarchale tradities gedurende 2.500 jaar. Meer informatie over de tentoonstelling is beschikbaar op de website van het Bijbels Museum.
Het Bijbels Museum opereert als een "nomadisch museum", wat betekent dat het geen vaste collectie of een eigen, voor het publiek toegankelijk gebouw heeft. In plaats daarvan ontwikkelt en presenteert het tentoonstellingen in samenwerking met diverse partners door heel Nederland, en verrijkt het de culturele landschap, onder meer in Amsterdam.
Voor wie geïnteresseerd is in het ontdekken van meer culturele instellingen, kunt u musea in Amsterdam browsen of extra culturele plekken op de kaart ontdekken via Musemap (musemap.art).
