Onder de Zwaan: Levend Luthers Erfgoed, Geschiedenis en Gemeenschap Verkennen in het Luther Museum

Deze tentoonstelling in het Luther Museum verkent het levende Lutherse erfgoed uit heel Nederland, met unieke objecten, persoonlijke verhalen en inspirerende tradities. Het duikt in de geschiedenis en waarden van de Lutherse gemeenschap, en laat zien wat het betekent om toen en nu Lutheraans te zijn.

Vanaf maart 2026 presenteert het Luther Museum 'Onder de Zwaan', een tentoonstelling die voortkomt uit een co-creatieproject met de Nederlandse Lutherse gemeenschap, waarbij erfgoedobjecten en verhalen worden samengebracht. De tentoonstelling vertelt de unieke geschiedenis van de Lutherse minderheid in Nederland, hun culturele en maatschappelijke waarden, en hun verbinding met 'Het Verhaal van Nederland'. Het belooft een van de meest diverse tentoonstellingen in het museum te worden, met objecten uit de 16e eeuw tot heden, die alle maatschappelijke lagen vertegenwoordigen. Opvallende objecten zijn onder meer een brief van Luther, een gouden lessenaar geassocieerd met een vriend van Rembrandt, een doopbekken uit Suriname, het doopbekken van Thorbecke, een damasten kleed van de Vrouwendagen, en een hedendaags altaarkleed van Koen Taselaar. De tentoonstelling geeft ook een stem aan de mensen achter deze objecten, met Luthersen uit het hele land die hun diverse ervaringen binnen deze ondogmatische geloofsgemeenschap delen. Een uitgebreid publieksprogramma vult de tentoonstelling aan, met podcastafleveringen, interactieve workshops, een 'Vrijheidsmaaltijd', en een 'Verhalen Oogsten'-dag met een live podcastopname, Lutherse taxatiesessies en een Oral History project. Beeldend kunstenaar Helmut Smits levert 15 nieuwe fotocollages die het erfgoed updaten naar 2026, gepresenteerd alsof het alledaagse objecten zijn. De titel 'Onder de Zwaan' verwijst naar de zwaan als symbool van de Lutherse gemeenschap in Nederland, een historisch 'geuzenteken'. De oorsprong van dit symbool gaat terug op een profetie van Maarten Luther over Jan Hus. De tentoonstelling belicht de significante, zij het vaak over het hoofd geziene, bijdragen van Luthersen aan de Nederlandse samenleving, waaronder hun rol in handel, politiek, kunst en emancipatie, met vermelding van figuren als Thorbecke en Domela Nieuwenhuis. Het raakt ook aan de progressieve standpunten van de gemeenschap op het gebied van LGBTQ+-inclusie en vrouwelijke predikanten, evenals hun betrokkenheid bij het koloniale verleden en hun traditie van het verwelkomen van vluchtelingen. 'Onder de Zwaan' stelt uiteindelijk de vraag wat we bewaren en waarom, waarbij erfgoed gedefinieerd wordt door de unieke geschiedenis van de Lutherse gemeenschap. Het toont objecten die een levende gemeenschap en haar verhalen vertegenwoordigen, met de nadruk op de waarde van de individualiteit en identiteit van minderheden voor de samenleving als geheel. De tentoonstelling wordt afgesloten met een Bach Week, gericht op vergeten vrouwelijke componisten en nieuwe composities, ter viering van de blijvende erfenis van het lutheranisme.

Informatie over tickets en boeking is niet expliciet op deze pagina vermeld. Bezoekers worden verwezen naar de agenda van het museum voor evenement-specifieke details en mogelijke programmering.