Koninklijk Paleis van Aranjuez: Een Groot Koninklijk Domein

Het Koninklijk Paleis van Aranjuez werd in de 16e eeuw gesticht op bevel van Filips II, aanvankelijk dienend als koninklijke jachthut. Het werd een van de vier seizoensgebonden zetels van het hof.

Filips II begon de bouw van het eerste paleis op de huidige locatie en schakelde de architecten Juan Bautista de Toledo en Juan de Herrera in. Tegen 1598 waren alleen de koninklijke appartementen, de kapel, de zuidelijke toren en een deel van de westelijke gevel voltooid vanwege economische en politieke crises.

Filips V hervatte de werkzaamheden in 1700, waarbij hij een nieuwe noordtoren toevoegde, de westgevel voltooide en de structuur van het huidige paleis bepaalde, met de bedoeling te wedijveren met het Paleis van Versailles.

Het paleis werd in 1748 grotendeels door brand verwoest en vervolgens herbouwd door Ferdinand VI. De nieuwe structuur weerspiegelde de heersende late barokstijl en 18e-eeuwse esthetiek.

Francesco Sabatini ontwierp de twee westvleugels, waarmee het hoofdgebouw dat de binnenplaats omsluit werd voltooid en de drie zijden van het hoofdplein werden gedefinieerd. De bouw werd voltooid in 1752, zoals blijkt uit inscripties ter ere van Ferdinand VI.

Verschillende internationale verdragen werden ondertekend in het Koninklijk Paleis van Aranjuez, wat het historische belang ervan als diplomatieke locatie benadrukt.

Verschillende leden van de Spaanse koninklijke familie stierven in het paleis, waaronder Elisabeth van Valois (1568), Barbara van Portugal (1758), Elisabeth Farnese (1766), Maria Antonia van Napels (1806), Maria Isabella van Bragança (1818) en Maria Josepha Amalia van Saksen (1828).

Het paleis werd vanaf 1523 aangewezen als exclusief bezit van de monarch, onder Karel I van Spanje, die het vestigde als de 'Koninklijke Bossen en Huis van Aranjuez'.

In 1551 stichtte Karel I een botanische tuin om nieuwe plantensoorten uit Amerika te catalogiseren, hoewel de missie niet volledig succesvol was.

Karel IV en zijn vrouw lieten het paviljoen, bekend als de Casa del Labrador, bouwen, een belangrijk voorbeeld van Europese neoclassicistische architectuur, dat nu voor het publiek is geopend.

In maart 1808 leidde de Muiterij van Aranjuez tot de abdicatie van Karel IV ten gunste van zijn zoon Ferdinand VII in de Salón del Trono, gevolgd door de eigen abdicatie van Ferdinand VII in mei.

In september 1808 werd de Opperste Centrale Junta officieel opgericht tijdens een ceremonie in de kapel van het Koninklijk Paleis van Aranjuez.

Van 1977 tot 1983 diende het paleis als ontvangstpaleis voor staatsgasten, wat een tijdelijke verschuiving in zijn functie aangaf van een puur koninklijke residentie.

Het paleis, de tuinen en bijbehorende gebouwen werden in 2001 uitgeroepen tot UNESCO Werelderfgoed als onderdeel van het culturele landschap van Aranjuez.

In 1931 werd het koninklijk landgoed uitgeroepen tot een artistiek-historisch monument en opengesteld voor het publiek, wat een belangrijke stap betekende in de instandhouding en toegankelijkheid ervan.

Het paleis staat bekend om zijn renaissancistische bouwstijl, met belangrijke bijdragen van architecten als Juan Bautista de Toledo en Juan de Herrera.

De interieurdecoratie van het paleis werd in de 18e en 19e eeuw verrijkt met schilderijen, hardhouten meubilair, wandtapijten, klokken en sculpturen, waarvan vele nog steeds unieke stukken zijn.

Karel III gaf opdracht voor het Gabinete de Porcelana (Porseleinkamer), een unieke ruimte bekleed met porseleinen plaquettes met Rococo-versieringen van chinoiserie-motieven, gemaakt door Giuseppe Gricci tussen 1760 en 1765.

Koning Karel IV was een verzamelaar van klokken, en talrijke klokken van verschillende afmetingen en kenmerken sieren vele paleiszalen, wat zijn passie weerspiegelt.

De Salón árabe, een kamer in neo-Nasrid-stijl versierd met kleurrijk pleisterwerk, werd tussen 1847 en 1851 door Rafael Contreras Muñoz gecreëerd voor koningin Isabella II en diende als rookkamer.

Het paleis toont Italiaanse barok- en rococostijlen, zichtbaar in de late barokke herbouw door Ferdinand VI, de westvleugels door Sabatini, en interieurdecoraties zoals de porseleinkamer en de grote trap.

Inscripties op het fronton van het centrale gedeelte, voltooid in 1752 door Ferdinand VI, luiden: 'Philippus II / Institvit / Philippus V / provexit' (ingeluid door Filips II en voortgezet door Filips V) en 'Ferdinandu / VI Pius Felix / Consummavit / An MDCCLII' (Voltooid in 1752 door de trouwe en vrome Ferdinand VI).

Het imposante centrale trappenhuis binnen de portiek van het paleis werd gecreëerd door Giacomo Bonavía op verzoek van Ferdinand VI, met een balustrade van zwart ijzer met gouden versieringen in de rococostijl.

De Muziekkamer van de Koningin is voorzien van een bronzen neogotische lamp die uit de 19e eeuw dateert en aan het plafond hangt, als aanvulling op het mahoniehouten meubilair in empirestijl.

Het oratorium van de koningin bevat een mozaïek gemaakt van tesserae geproduceerd in de Vaticaanse werkplaats, een geschenk van Paus Leo XIII aan Koning Alfons XII ter gelegenheid van zijn huwelijk.

Het Oratorium van de Koningin, herbouwd onder Karel IV, bevat stucwerk en fresco's geschilderd rond 1791 door Francisco Bayeu y Subías, die verschillende Bijbelse scènes en figuren uitbeelden.

De verzonken koepel van de Troonzaal is in 1851 versierd met fresco's in Pompeïaanse stijl van Vicente Camarón, die de monarchie voorstellen door middel van allegorische figuren.

De gewelven van het kantoor van de koningin zijn in Pompeïaanse stijl gedecoreerd door Mariano Salvador Maella met scènes uit de Passie van Christus.

De werkkamer van de koning bevat gewelven met fresco's in Pompeïaanse stijl van Juan de Mata Duque, die allegorieën van de Liberal Arts uitbeelden.

De studeerkamerkluis van de koning, geschilderd in Pompeiaanse stijl door Juan de Mata Duque, vormt een aanvulling op het meubilair in de stijl van Carlos IV.

De Chinese Kamer is een pronkkamer, gedecoreerd met mythologische scènes en landschappen door Zacarías González Velázquez. De kamer bevat een collectie schilderijen, een geschenk van de Chinese Keizer.

De wachtkamer van de koning is een van de oudste delen van het paleis, daterend uit de tijd van Filips II, en bevat zes grote schilderijen van Luca Giordano.

Het plafond van de formele eetkamer werd rond 1750 beschilderd door Jacopo Amigoni met moraliserende symboliek, die figuren zoals Vader Tijd, Waarheid en deugden van de monarchie afbeeldt.

De slaapkamer van de Koning, de 'Kamer van de Koning', werd van een gewelfschildering voorzien door Jacopo Amigoni en Bartolomé Rusca, met allegorieën van Vrede, Rechtvaardigheid en Overvloed van Rusca.

Het plafond van de Spieghelzaal, gebruikt als kleedkamer voor Karel IV, is rond 1803 in Pompeïsche stijl fresco'd door Juan de Mata Duque.

De slaapkamer van de koningin is versierd met tempera fresco's van Zacarías González Velázquez, die allegorieën van wetenschap, deugd, kunst, recht en monarchie afbeelden.

Het gewelf van de boudoir van de koningin is geschilderd door Vicente Camarón met voorstellingen van de seizoenen.

Het paleis diende als een van de vier residenties van het Spaanse hof gedurende de seizoenen, wat de historische rol en het belang ervan in de bewegingen en administratie van de monarchie aangeeft.

Belangrijke architecten die betrokken waren bij het ontwerp en de bouw van het paleis zijn Juan Bautista de Toledo, Juan de Herrera, Francesco Sabatini, Giuseppe Gricci en Rafael Contreras Muñoz.

Het paleis vertoont een architectuurstijl uit de Renaissance, met vroege bijdragen van vooraanstaande architecten uit die tijd.