Het Verleden van Amsterdam Ontrafeld: Stadsarchief Lanceert Verbeterd Bèta Zoeksysteem
Het Stadsarchief Amsterdam, het archief van historische documenten, foto's en gegevens van de stad, heeft de lancering aangekondigd van haar nieuwe bèta zoeksysteem op beta.archief.amsterdam. Deze significante update, ingegaan op 29 januari 2025, heeft tot doel de manier waarop bezoekers en onderzoekers toegang krijgen tot de enorme collecties die het verhaal van Amsterdam vertellen, te transformeren. Het nieuwe platform introduceert verschillende belangrijke wijzigingen die ontworpen zijn om historische ontdekking intuïtiever en omvangrijker te maken.
Nieuwe Manieren Ontdekken om Geschiedenis te Verkennen
Een primaire verbetering in het nieuwe bèt-systeem is de geconsolideerde functionaliteit 'alles doorzoeken'. Gebruikers kunnen nu één enkele zoekbalk gebruiken om door alle beschrijvingen in de diverse collecties van het archief te navigeren. Deze gestroomlijnde aanpak omvat ondersteuning voor jokertekens, wat flexibelere en nauwkeurigere zoekopdrachten mogelijk maakt.
Ook de weergave van zoekresultaten is bijgewerkt. Gebruikers zien nu een preview-functie waarmee ze resultaten snel kunnen beoordelen zonder de overzichtspagina te hoeven verlaten. Dit kan gebruikers helpen om relevantere items efficiënter te identificeren voordat ze zich verdiepen in gedetailleerde pagina's. Hoewel de zoekinterface is geëvolueerd, blijven bestaande reserveringsdiensten voor de studiezaal en aanvragen voor digitalisering onveranderd, waarbij zowel de oude als de nieuwe websites deze functies en de chatafdeling ondersteunen.
Wat te Verwachten van de Bèta Zoekfunctie
Het nieuwe platform introduceert een herziene terminologie voor metadata, die een andere structurering van gegevens weerspiegelt en termen bevat die voorheen intern door het Stadsarchief werden gebruikt. Zo is wat voorheen "Beeldbank" heette, nu "Afbeelding", wat verwijst naar individueel beschreven visueel materiaal. Op dezelfde manier zijn "Indexen" nu "Akte" voor beschreven handelingen en "Persoonsvermelding" voor personen die daarin worden genoemd. "Inventarissen" worden nu gecategoriseerd in "Archiefblok", "Groep" en "Bestanddeel". Nieuwe gegevenstypen omvatten ook speciale categorieën voor "Persoon", "Organisatie", "Familie", "Digitaal dossier" en "Digitaal informatieobject".
Het is belangrijk voor gebruikers om te weten dat het bèt-platform nog in ontwikkeling is, wat betekent dat niet alle historische gegevens momenteel geïntegreerd zijn. Documenten die doorzoekbaar zijn gemaakt via HTR/OCR-technologie zijn bijvoorbeeld nog niet volledig geïndexeerd in het nieuwe systeem, maar kunnen afzonderlijk worden geraadpleegd via Amsterdam City Archives Transkribus. Andere contenttypes die nog niet beschikbaar zijn, zijn onder meer georefereerde kaarten, de bibliotheekcollectie en scans van persoons-, archief- en buitenlandkaarten.
Praktische Zoektips voor het Navigeren door de Amsterdamse Archieven
Het bèt-systeem verbetert aanzienlijk het vermogen om te zoeken naar inhoud die verband houdt met specifieke personen en organisaties. Gebruikers kunnen nu zoeken in alle archieven die aan één maker zijn gekoppeld, wat bijzonder nuttig is wanneer de specifieke periode of het archiefblok niet direct bekend is. Je kunt nu bijvoorbeeld alle archiefstukken bekijken die geassocieerd zijn met een archiefmaker als Notarissen ter Standplaats Amsterdam of de zeven verschillende archiefformaties onder Brandweer Amsterdam ontdekken. Het nieuwe type "Persoon" maakt het ook mogelijk om te zoeken naar geïdentificeerde personen die voorkomen als archiefmaker, producent of onderwerp in afbeeldingen, zoals voormalig burgemeester Ivo Samkalden.
Nieuwe jokertekenfunctionaliteiten bieden meer flexibiliteit bij zoekopdrachten. Het asterisk (*) kan nu worden gebruikt als een voltooiingsjokerteken (bijv. "brie*" om "brief", "brieven", etc. te vinden), terwijl een tilde () gevolgd door een getal een "fuzzy search" mogelijk maakt om te variëren in spelling (bijv. "Heijermans1" om vergelijkbare spellingen te vinden). Daarnaast kunnen gebruikers termen uit hun zoekopdrachten uitsluiten met een minteken (-), zoals het vinden van afbeeldingen van "Burgerweeshuis -Kalverstraat" om resultaten met vermelding van Kalverstraat te negeren. Voor meer gedetailleerde instructies en voorbeelden biedt het Stadsarchief speciale zoektips op het nieuwe platform.
Toekomstige Verbeteringen en Hoe Bij te Dragen
Het Stadsarchief Amsterdam heeft verschillende toekomstige ontwikkelingen voor het bèt-platform geschetst. Deze plannen omvatten de introductie van accountcreatie, de mogelijkheid om archiefstukken op een kaart te zoeken op basis van hun geografische locatie, geavanceerdere zoekmogelijkheden en de optie om direct in de inhoud van digitale archieven te zoeken. Bovendien zijn toekomstige updates gericht op het downloaden van bestanden en metadata in verschillende formaten.
Gebruikersfeedback wordt zeer gewaardeerd tijdens deze ontwikkelingsfase. Het Stadsarchief moedigt bezoekers aan om hun ervaringen met beta.archief.amsterdam te delen door een korte vragenlijst in te vullen. Deze feedback zal een cruciale rol spelen bij het vormgeven van de voortdurende evolutie van het platform en ervoor zorgen dat het de behoeften van de gemeenschap voor het verkennen van het rijke culturele erfgoed van Amsterdam optimaal dient.
Om dieper in de geschiedenis van Amsterdam te duiken of andere belangrijke culturele plekken te verkennen, biedt Musemap (musemap.art) een uitgebreide gids. Je kunt musea bekijken of meer culturele ervaringen vinden op de kaart om het levendige verleden en heden van de stad te ontdekken.
