Pałac Królewski w Aranjuez: Wielka Królewska Rezydencja

Pałac Królewski w Aranjuez został założony w XVI wieku z rozkazu Filipa II, początkowo służąc jako królewska posiadłość łowiecka. Stał się jedną z czterech sezonowych rezydencji dworu królewskiego.

Filip II rozpoczął budowę pierwszego pałacu w obecnej lokalizacji, angażując architektów Juana Bautista de Toledo i Juana de Herrerę. Do 1598 roku ukończono jedynie apartamenty królewskie, kaplicę, wieżę południową i część zachodniej fasady z powodu kryzysów gospodarczych i politycznych.

Filip V wznowił prace w 1700 roku, dodając nową wieżę północną, kończąc fasadę zachodnią i definiując strukturę obecnego pałacu, mając na celu konkurowanie z Pałacem Wersalskim.

Pałac został w dużej mierze zniszczony przez pożar w 1748 roku, a następnie odbudowany przez Ferdynanda VI. Nowa konstrukcja odzwierciedlała dominujący styl późnego baroku i estetykę XVIII wieku.

Francesco Sabatini zaprojektował dwa zachodnie skrzydła, uzupełniając główny budynek otaczający dziedziniec i definiując trzy boki głównego placu. Budowa została ukończona w 1752 roku, o czym świadczą inskrypcje upamiętniające Ferdynanda VI.

Kilka traktatów międzynarodowych zostało podpisanych w Pałacu Królewskim w Aranjuez, co podkreśla jego historyczne znaczenie jako miejsca dyplomatycznego.

Kilka członków hiszpańskiej rodziny królewskiej zmarło w pałacu, w tym Izabela de Valois (1568), Barbara Portugalska (1758), Elżbieta Farnese (1766), Maria Antonina Neapolitańska (1806), Maria Izabela Bragança (1818) i Maria Józefa Amalia Saksońska (1828).

Pałac został wyznaczony jako wyłączna posiadłość monarchy od 1523 roku, za panowania Karola I Hiszpańskiego, który ustanowił go jako „Królewskie Lasy i Dom Aranjuez”.

W 1551 roku Karol I założył ogród botaniczny, aby katalogować nowe gatunki roślin sprowadzane z obu Ameryk, chociaż misja nie zakończyła się pełnym sukcesem.

Karol IV wraz z żoną wzniósł pawilon znany jako Casa del Labrador, ważny przykład europejskiej architektury neoklasycystycznej, który jest obecnie otwarty dla zwiedzających.

W marcu 1808 roku w wyniku Mutinego w Aranjuez Karol IV abdykował na rzecz swojego syna Ferdynanda VII w Salón del Trono, po czym w maju sam Ferdynand VII również abdykował.

We wrześniu 1808 roku w kaplicy Pałacu Królewskiego w Aranjuez odbyła się ceremonia oficjalnego powołania Najwyższej Rady Centralnej.

W latach 1977–1983 pałac pełnił funkcję rezydencji dla gości państwowych, co wskazuje na tymczasową zmianę jego przeznaczenia z czysto królewskiej rezydencji.

Pałac, ogrody i związane z nim budynki zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2001 roku jako część Krajobrazu Kulturowego Aranjuez.

W 1931 roku posiadłość królewska została ogłoszona Pomnikiem Historii Sztuki i otwarta dla zwiedzających, co stanowiło ważny krok w jej ochronie i udostępnieniu.

Pałac słynie z renesansowej architektury, z istotnym wkładem architektów takich jak Juan Bautista de Toledo i Juan de Herrera.

Wnętrze pałacu zostało wzbogacone w XVIII i XIX wieku o obrazy, meble z twardego drewna, gobeliny, zegary i rzeźby, z których wiele do dziś stanowi unikatowe dzieła.

Karol III zlecił wykonanie Gabinete de Porcelana (Pokoju Porcelanowego), unikalnej przestrzeni wyłożonej porcelanowymi płytami z rokokowymi dekoracjami w stylu chińskim, wykonanej przez Giuseppe Gricciego w latach 1760–1765.

Król Karol IV był kolekcjonerem zegarów i liczne zegary o różnej wielkości i charakterystykach zdobią wiele sal pałacowych, odzwierciedlając jego pasję.

Salón árabe, pokój w stylu neonezrydzkim, ozdobiony kolorowymi stiukami, został stworzony dla królowej Izabeli II w latach 1847–1851 przez Rafaela Contreras Muñoza i służył jako palarnia.

Pałac prezentuje style włoskiego baroku i rokoka, widoczne w późnobarokowej przebudowie Ferdynanda VI, skrzydłach zachodnich autorstwa Sabatiniego oraz dekoracjach wnętrz, takich jak salon porcelanowy i wielkie schody.

Napisy na frontonie centralnej części budowli, ukończonej w 1752 roku przez Ferdynanda VI, brzmią: 'Philippus II / Institvit / Philippus V / provexit' (inicjowane przez Filipa II i kontynuowane przez Filipa V) oraz 'Ferdinandu / VI Pius Felix / Consummavit / An MDCCLII' (ukończone w 1752 roku przez wiernego i pobożnego Ferdynanda VI).

Wielkie schody główne w portyku pałacu zostały stworzone przez Giacoma Bonavię na życzenie Ferdynanda VI, z balustradą z czarnego żelaza ze złotymi zdobieniami w stylu rokoko.

W Apartamencie Królowej znajduje się brązowa lampa w stylu neogotyckim zwisająca z sufitu, pochodząca z XIX wieku, uzupełniająca mahoniowe meble w stylu empire.

Apartament królowej zawiera mozaikę wykonaną z tessery wyprodukowanej w warsztacie watykańskim, dar papieża Leona XIII dla króla Alfonsa XII z okazji jego małżeństwa.

Oratorium Królowej, przebudowane za czasów Karola IV, zawiera prace stiukowe i freski namalowane około 1791 roku przez Francisco Bayeu y Subíasa, przedstawiające różne sceny i postacie biblijne.

Wpuszczona kopuła Sali Tronowej jest ozdobiona freskami w stylu pompejańskim autorstwa Vicente Camaróna z 1851 roku, przedstawiającymi monarchię za pomocą alegorycznych postaci.

Sklepienie biura królowej jest ozdobione freskami w stylu pompejańskim autorstwa Mariano Salvadora Maelli, przedstawiającymi sceny z Męki Pańskiej.

Skarbiec królewski zawiera freski w stylu pompejańskim autorstwa Juana de Maty Duque, przedstawiające alegorie sztuk wyzwolonych.

Skarbiec gabinetu króla, pomalowany w stylu pompejańskim przez Juana de Matę Duque, dopełnia meble w stylu Karola IV.

W skarbczyku Chińskiego Pokoju znajdują się freski autorstwa Zacaríasa Gonzáleza Velázqueza przedstawiające sceny mitologiczne i widoki wiejskie. Znajduje się tam również kolekcja obrazów podarowanych przez Cesarza Chin.

Królewska izba straży to jedna z najstarszych części pałacu, pochodząca z czasów Filipa II, i zawiera sześć wielkich obrazów autorstwa Luca Giordano.

Sufit jadalni oficjalnej sali został pomalowany około 1750 roku przez Jacopo Amigoniego, przedstawiając symbolikę moralizatorską i postaci takie jak Ojciec Czas, Prawda oraz cnoty monarchii.

Sklepienie komnaty króla zostało ozdobione freskami przez Jacopo Amigoniego i Bartolomégo Rusca, prezentując alegorie Pokoju, Sprawiedliwości i Obfitości autorstwa Rusca.

Sufit sali Luster, używanej jako garderoba Karola IV, jest ozdobiony freskiem w stylu pompejskim autorstwa Juana de Maty Duque z około 1803 roku.

Skarbiec apartamentów królowej zdobią freski w technice fresku autorstwa Zacaríasa Gonzáleza Velázqueza, przedstawiające alegorie Nauki, Cnoty, Sztuki, Prawa i Monarchii.

Sklepienie buduaru królowej jest ozdobione przez Vicente Camaróna przedstawieniami pór roku.

Pałac służył jako jedna z czterech sezonowych siedzib dworu hiszpańskiego, co świadczy o jego historycznej roli i znaczeniu w ruchach i administracji monarchii.

Kluczowymi architektami zaangażowanymi w projekt i budowę pałacu są Juan Bautista de Toledo, Juan de Herrera, Francesco Sabatini, Giuseppe Gricci i Rafael Contreras Muñoz.

Pałac prezentuje styl architektoniczny renesansu, z wczesnymi wkładami wybitnych architektów epoki.