Wystawa "Xochipilli-Macuilxóchitl" Carlosa Cháveza: Odkrywanie Wyobrażonej Muzyki Azteków

Niniejszy wpis szczegółowo opisuje dzieło „Xochipilli-Macuilxóchitl: Wyobrażona muzyka aztecka (1940)” autorstwa Carlosa Cháveza, kluczowe dzieło meksykańskiego renesansu azteckiego. Stworzone na potrzeby wystawy MoMA „Dwadzieścia wieków sztuki meksykańskiej” w 1940 roku, miało na celu przywołanie odległej przeszłości poprzez abstrakcyjną estetykę rdzennych mieszkańców i rekonstrukcje starożytnych instrumentów.

Dzieło „Xochipilli-Macuilxóchitl” autorstwa Carlosa Cháveza jest ważnym przykładem renesansu azteckiego w sztuce meksykańskiej. W obliczu niemożności odzyskania zachowanych starożytnych źródeł muzycznych, estetyka tych kompozycji służyła jako przywołanie odległej przeszłości. Poprzez abstrakcję oderwaną od starożytnych kultur rdzennych mieszkańców (szczególnie Azteków i Majów), celem było wyrażenie, w słowach Cháveza, „najgłębszej części meksykańskiej duszy”. „Xochipilli-Macuilxóchitl” było wykonywane dwa razy dziennie przez dwa tygodnie podczas wielkiej wystawy „Dwadzieścia wieków sztuki meksykańskiej”, która odbyła się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku w 1940 roku. Partytura została skomponowana na zespół instrumentalny wykorzystujący kopie starożytnych instrumentów azteckich, z wyjątkiem puzonu używanego do imitacji dźwięku trąby z muszli morskiej. Instrumenty te zostały skonstruowane na podstawie malarskich przedstawień z Kodeksów Florenckich. Program koncertu MoMA zawierał listę niektórych z tych instrumentów, w tym teponaztli (idiograficzny instrument drewniany), huehuetles (idiograficzne instrumenty membranowe) i omichicahuaztlis (instrumenty typu skrobakowego). Warto zauważyć, że podtytuł dzieła z 1940 roku, „Muzyka na instrumenty przedkolumbijskie”, różni się od ostatecznego podtytułu opublikowanego znacznie później, w 1964 roku, „Wyobrażona muzyka aztecka”. Tym ostatnim podtytułem Chávez zamierzał zdystansować dzieło od wszelkich konotacji esencjalistycznych.