Wystawa prezentuje twórczość Julie Mehretu, amerykańskiej artystki polskiego pochodzenia, eksplorującej tematy krytycznych punktów zwrotnych i przeszłości nawiedzającej teraźniejszość. Zagłębia się w jej praktykę, która czerpie z kartografii, poezji, historii sztuki i wydarzeń społeczno-politycznych, tworząc złożone obrazy i rysunki.
Wystawa „Kairos / Wariacje duchologiczne” zgłębia twórczość Julie Mehretu, pochodzącej z Etiopii amerykańskiej artystki polskiego pochodzenia, znanej z obszernych i skomplikowanych prac. Tytuł wystawy łączy starożytną koncepcję „kairosu” – krytycznego momentu zwrotnego – z pojęciem „hauntologii” Jacques’a Derridy, gdzie teraźniejszość jest stale nawiedzana przez widma nierozwiązanej przeszłości. Sztuka Mehretu, uznawana za znaczący wkład we współczesne malarstwo, kontynuuje dziedzictwo amerykańskiego ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Jej dzieła integrują różnorodne źródła, w tym kartografię, poezję, historię sztuki, muzykę, obrazy medialne i wydarzenia społeczno-polityczne, stanowiąc podstawę jej obrazów, rysunków i eksperymentów z drukiem.
Wystawa zaprasza zwiedzających do zgłębienia procesu artystycznego Mehretu, prezentując prace z różnych etapów jej kariery. Obejmuje to diagramy analityczne z końca lat 90. XX wieku, rysunki, akwarele, prace na papierze i folii z pierwszej dekady XXI wieku oraz jej najnowsze wielkoformatowe płótna, na których gęste warstwy działają jak zapisy sejsmiczne współczesnych napięć społecznych. Seria „Archive Pages” (1997), rzadko pokazywane prace na papierze, oferuje bezpośredni wgląd w jej podejście do materiałów źródłowych, łącząc fotografie, wycinki, mapy i znaki, tworząc atlas napięć między intymnością a kolektywnością, dokumentem a pamięcią. Jej najnowsze prace abstrakcyjne są zakorzenione w konkretnych wydarzeniach, takich jak pandemia COVID-19 i pożar Narodowego Muzeum Brazylii, poruszając tematy kapitalizmu, globalizacji, migracji i przesiedleń.
Kluczowe dla warszawskiej wystawy są „TRANSpaintings”, prezentowane w rzeźbiarskich aluminiowych rusztowaniach autorstwa Nairy Baghramian. Dzieła te, inspirowane doniesieniami medialnymi o niedawnych wydarzeniach globalnych, w tym inwazji na Ukrainę, wykorzystują półprzezroczyste, dwustronne płótna, aby oddać brutalność tych wydarzeń, jednocześnie sugerując trwałe, wyłaniające się światło. Praktyka Mehretu jest dalej kontekstualizowana przez obszerny kalendarz prezentujący jej unikalne podejście do zbierania artefaktów, zestawiający fragmenty historii publicznej z intensywnie osobistymi przedmiotami, takimi jak zabawki jej dzieci i zebrane kamienie, tworząc żywy, wibrujący atlas w ramach jej dorobku. Jej wielowarstwowe dzieła oddają szybkość, niejednoznaczność i złożoność współczesnego świata, odzwierciedlając wszechobecne poczucie kryzysu, nie oferując prostych rozwiązań, lecz zapraszając widzów do zmierzenia się z inherentnymi sprzecznościami i napięciami życia.