El rosario: między obiektem dewocyjnym a casualową biżuterią – wystawa historyczna

Wystawa „Egzemplarz miesiąca” prezentuje różaniec z XVI wieku, wykonany głównie z gagatu i srebra, z wizerunkiem apostoła św. Jakuba. Ukazuje historyczne i dewocyjne znaczenie różańców jako osobistych przedmiotów modlitwy, a także jako akcesoriów modowych, szczególnie w średniowiecznym chrześcijaństwie i wśród pielgrzymów do Santiago de Compostela.

„Egzemplarz miesiąca” na grudzień 2023 i styczeń 2024, zatytułowany „El rosario: entre objeto devocional y joya casual”, prezentuje znaczący XVI-wieczny różaniec, wykonany głównie z gagatu i srebra, z wizerunkiem apostoła św. Jakuba. Powstałe w średniowieczu wraz z konsolidacją chrześcijaństwa, różańce stały się charakterystycznymi osobistymi przedmiotami dewocyjnymi, noszonymi na szyi lub na talii i używanymi podczas modlitwy. Ten konkretny różaniec jest wykonany z gagatu, materiału tradycyjnie przypisywanego właściwościom magicznym i uważanego za amulet ochronny. Wizerunek na różańcu przedstawia św. Jakuba, patrona Hiszpanii. Kult św. Jakuba odegrał kluczową rolę w chrześcijańskim odzyskiwaniu Półwyspu Iberyjskiego, co przyniosło mu przydomek „Santiago Matamoros”. Pod koniec XIV wieku pielgrzymi do Santiago de Compostela zaczęli kupować przedmioty z gagatu z wizerunkiem apostoła, co sprzyjało lokalnemu przemysłowi i powstaniu Bractwa Gagaciarzy (Cofradía de los Azabacheros). Warsztaty w Composteli produkowały różańce z cennymi metalowymi oprawami, takimi jak srebro, spopularyzowując ich użycie. Te wykwintne gagatowe przedmioty były poszukiwane przez pielgrzymów, wzmacniając związek między rzemiosłem gagatowym a szlakiem pielgrzymkowym. Obraz św. Jakuba na tym kieszonkowym różańcu przedstawia świętego w stroju pielgrzyma z Composteli, otoczonego dwoma modlącymi się pielgrzymami. Te gagatowe przedstawienia były wysoko cenione i liczne, wyraźnie symbolizując więź pielgrzymów ze świętym sanktuarium jako pamiątkę ich podróży. Słowniczek definiuje „rosario” jako sznur paciorków do modlitwy katolickiej, „rosario de bolso” jako mniejszy typ różańca, „azabache” jako polerowany czarny węgiel kopalny używany do biżuterii, oraz „Apóstol Santiago” jako jednego z uczniów Jezusa, którego pochówek w Galicji zapoczątkował szlaki do Composteli.

Pokrewny wykład odbędzie się w niedzielę o godzinie 13:00, przewidywany czas trwania to 30-45 minut. Rezerwacji można dokonać poprzez stronę internetową muzeum. Ogólne godziny otwarcia muzeum są podane, ze szczegółowymi godzinami otwarcia i zamknięcia wymienionymi dla dni powszednich i weekendów, oraz z informacją o zamknięciach w niektóre święta.